Op 30 en 31 mei 2026 gingen we weer Onderuit in de polder. Twee dagen lang trokken bezoekers in Hazerwoude-Rijndijk, op het Spookverlaat van erf naar erf, langs schuren, stallen en weilanden waar muziek, theater, dans, poëzie en beeldende kunst te zien en te beleven waren.

De bewoners van de zes deelnemende erven stelden gastvrij hun plekken open en hielpen mee. Samen met zo’n 60 vrijwilligers vormden zij het hart van het festival. Daardoor ontstonden er steeds weer bijzondere ontmoetingen: tussen kunstenaars en boeren, tussen bezoekers en bewoners.

Er stonden ruim 40 verschillende acts op het programma, met een mix van lokale en regionale makers en landelijk bekende artiesten. Ook was er extra aandacht voor kinderen, met een uitgebreid kinderprogramma in samenwerking met Parkvilla. In totaal bezochten 1.839 mensen het festival. Een groot deel daarvan kwam uit de gemeente Alphen aan den Rijn, maar Onderuit trok ook bezoekers uit de omliggende regio en andere delen van Nederland.

Bezoekers liepen rustig door het landschap van de ene voorstelling naar de andere, maakten een praatje met bewoners of vrijwilligers en ontdekten onderweg kunstwerken in de polder. Juist die combinatie van goede kunst, het landschap en de gastvrijheid van de omgeving werd door bezoekers en makers vaak genoemd als een van de sterke kanten van Onderuit.

Na afloop vatte Spinvis het eigenlijk mooi samen met zijn oproep: “Hou het klein!” Die woorden sloten goed aan bij wat we zelf ook in de reacties terughoorden. Onderuit mocht groeien, maar het persoonlijke en lokale karakter moest behouden blijven. Een bezoeker noemde het ‘professionele kneuterigheid’: misschien wel de beste omschrijving van een festival dat groot genoeg was om indruk te maken, maar klein genoeg om elkaar nog echt tegen te komen.